Makbet i Król Lear – narodziny zła

  • 2025-10-14

Spotkanie z dr hab. Olgą Kubińską, prof. UG w ramach cyklu „Rozmowy o literaturze i teatrze” pt. „Makbet i Król Lear – narodziny zła

28 października 2025 r., godz. 18:00

Wstęp wolny.

Biblioteka prof. Jerzego Limona w Gdańskim Tatrze Szekspirowskim

______

We are not the first
Who with best meaning have incurred the worst” (King Lear, V,3)

Złoczyńcy Szekspirowscy, villains – Jago, Makbet, Regana i Goneryla, Ryszard III, Demetriusz i Chiron – uznawani są za ucieleśnienie zła, jednak, jeśli przyjąć tezę Paula Ricoeura, iż zło stanowi „wyzwanie dla teologii i filozofii”, warto zderzyć ze sobą postaci, których motywacje zdają się krańcowo odmienne, a które mimo to wpisują się w krąg zła. Konfrontacja Makbeta (ucieleśnienie zła) i Leara (postaci niejednoznacznej, lecz przecież o rysie tragicznym) powinna rozświetlić obie późne tragedie Szekspira i podpowiedzieć odpowiedź, czy mamy do czynienia ze złem Makbeta i Leara, czy raczej złem w Makbecie i  Królu Learze.

Inaczej mówiąc, na ile adekwatne tu jest twierdzenie Ricoeura, iż „czynienie zła jest zawsze, bezpośrednio lub pośrednio, zadawaniem bólu drugiemu człowiekowi”, na ile zaś – jak chcą liczni szekspirolodzy z przełomu XX i XXI wieku – jednostka, character, znika z centrum uwagi, albowiem zło wynika ze społecznych i psychologicznych uwarunkowań.

Dodatkowym wyzwaniem jest porównanie światów tworzonych w polskich przekładach, które umożliwają/narzucają zgoła odmienną interpretację analizowanych ustępów obu tragedii, przenoszą odpowiedzialność i komplementarnie lokalizują źródła zła.

Wydarzenie odbędzie się w Bibliotece Profesora Jerzego Limona oraz online: https://us06web.zoom.us/j/87586394487?pwd=kSNQkk2eIkjLZDYbRBfFS5phkqEGbm.1#success

______

dr hab. Olga Kubińska, prof. UG – anglistka, badaczka angielskiego piśmiennictwa renesansowego, tłumaczka. Autorka „Słownika postaci Szekspirowskich” (2002), współredaktorka naukowa Gier w Szekspira (2004), Autorka monografii Przybyłem tu, by umrzeć. Relacje z placów straceń (Gdańsk 2013), za którą otrzymała nagrodę „Literatury na Świecie”. Redaktorka naukowa monografii Retoryka umierania. Angielskie mowy pożegnalne doby Tudorów i Stuartów (Gdańsk, 2016), oraz współredaktorka polskiego wydania Margaret Cavendish Świat Blasku (Gdańsk, 2019). Autorka artykułów „»Kobierzec natury«. Ekfraza w Edwardzie III”, „»Mamy jakiś obraz końca«: wyobrażenia końca w dramatach Szekspira w świetle polskich przekładów”, „»Powinienem chyba znać ciebie«. Król Lear jako lekcja słuchania”, „Shakespeare in contemporary Irish poetry.”

Stypendystka Fundacji Kościuszkowskiej, The Polish-American Arts Association i The British Council, Studiowała na University of California in San Diego, pracę doktorską przygotowywała w The Folger Shakespeare Library w Waszyngtonie, D.C., pracę habilitacyjną w The British Library w Londynie. Wykładała w City University w Londynie, University of Newcastle-upon-Tyne i Portsmouth University. Od 1999 roku wykłada na Uniwersytecie Gdańskim. Mieszka w Gdańsku-Oliwie.

______

Cykl spotkań w Bibliotece prof. Jerzego Limona pt. „Rozmowy o literaturze i teatrze” jest organizowany przez Fundację Theatrum Gedanense we współpracy z Gdańskim Teatrem Szekspirowskim.